السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

399

تفسير الميزان ( فارسي )

خواهم بود ( دقت بفرمائيد ) . و از آن جمله دعائيست كه آن حضرت در نخستين روز بعثت خود و دريافت اولين وحى آسمانى كرده و خداى تعالى آن را چنين حكايت نموده : « قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي . وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي ، وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي ، يَفْقَهُوا قَوْلِي ، وَاجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي ، هارُونَ أَخِي اشْدُدْ بِه أَزْرِي وَأَشْرِكْه فِي أَمْرِي ، كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيراً ، وَنَذْكُرَكَ كَثِيراً ، إِنَّكَ كُنْتَ بِنا بَصِيراً » « 1 » . موسى ( ع ) با اين كلمات براى دعوت خود خير خواهى مىكند ، و راه دعوت خود را هموار ميسازد ، و بطورى كه كلمات او و قرائن مقاميه دلالت مىكند مىخواهد عرض كند كه تو مىدانى و به حال من و برادرم به خوبى آگاهى كه ما از روزى كه به حد تميز رسيديم تو را تسبيح مىگوئيم و امشب رسالت تو بار گرانى بدوش من نهاده و تو ، به حدت و خشونت طبع من و گرهى كه در زبان من است داناترى ، مىترسم اگر بر حسب دستور تو قوم خود را دعوت به سويت كنم و رسالتت را تبليغ نمايم مرا تكذيب نموده و در نتيجه سينه‌ام تنگى كند و عصبانى شوم و زبانم از گفتار باز ماند . پس تو اى پروردگار ! شرح صدرى عطايم كن و كار مرا آسان ساز - اين دعا همان دستورى است كه خود پروردگار به همه انبياء داده كه در راه تبليغ رسالات ، خود را به زحمت نيفكنند - و فرموده : « ما كانَ عَلَى النَّبِيِّ مِنْ حَرَجٍ فِيما فَرَضَ اللَّه لَه سُنَّةَ اللَّه فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ » « 2 » - و گره از زبانم بگشاى تا گفتارم را بفهمند ، و برادرم هارون از من شيرينزبانتر است و هم از خاندان منست ، پس چه بهتر او را شريك در كارم فرمايى و وزيرم قرارش دهى تا تو را بسيار تسبيح گوئيم - همانطورى كه در سابق هم دوستدار تسبيح تو بوديم . اين است خلاصه درخواستهايى كه موسى ( ع ) راجع به اسباب دعوت و تبليغ از پروردگار خود مىكند ، ادبى كه آن جناب در اين كلمات به كار برده اين است كه غرض و نتيجه اى كه از اين سؤالات در نظر داشته بيان كرده تا كسى خيال نكند منظورش از آنچه كه

--> ( 1 ) گفت پروردگارا شرح صدرم ده ، و كارم را آسان ساز ، و گره از زبانم بگشاى ، تا گفتارم را بفهمند ، و وزيرى از خاندانم برايم قرار ده ، هارون برادرم را وزيرم كن ، و با وزارت او پشتم را قوى كن ، و او را در ماموريتم شركت ده ، تا تو را بسيار تسبيح گوئيم ، و بسيار به يادت باشيم ، چون تو ، به ما و كارهايمان بينايى . سوره طه آيه 35 . ( 2 ) دستور پيغمبر اين نيست كه خود را در اداى واجب خداى تعالى به زحمت اندازد ، اين سنتى است كه در ساير انبياء گذشته هم اجراء مىكرديم . سوره احزاب آيه 38 .